Screening en interventie van psychosociale problematiek
Binnen de huidige zorg voor hart- en vaatziekten in Nederland is geen sprake van een systematische aanpak van de psychosociale problematiek van hartpatiënten en partners. Met name in de chronische fase wordt nauwelijks aandacht besteed aan deze problemen (zie rapportage psychosociale zorg bij hart- en vaatziekten). Een verbetering van deze situatie ontstaat door het ontwikkelen van een systeem van screening en interventies op psychosociaal gebied dat zowel de acute, revalidatie als chronische fase bij aanpassing aan het leven met hartfalen en coronaire hartziekten omvat.

Zorgproject MC Zuiderzee Lelystad
Het zorgproject 'Hart voor uw Hart' wordt uitgevoerd op de afdeling cardiologie van het MC Zuiderzee, te Lelystad. Dit zorgproject bestaat uit compleet psychosociaal zorgaanbod, van screening tot behandeling, voor psychosociale problematiek bij patiënten met coronaire hartziekten en hartfalen tijdens de hartrevalidatie en de chronische fase. Vanaf 29 maart 2011 gaat dit project van start. Het onderzoek wordt gefinancierd door de Hartstichting en zorgverzekeraar Zilveren Kruis Achmea.

Hart voor uw Hart
Het zorgproject 'Hart voor uw Hart' bestaat uit 3 deelprojecten.

1.    in het 1e deelproject wordt een screeningsmethode, ontwikkeld door het UMCG, geimplementeerd binnen de zorg van het MC Zuiderzee. Daarmee worden klachten als angst en depressie gesignaleerd

2.    het 2e deelproject bestaat uit de implementatie van een interventie ontwikkeld door de Universiteit Leiden. Deze interventie wordt aangeboden aan patiënten die hoog scoren op de screeningsmethode

3.    het 3e deelproject, opgezet door de vakgroep Metamedica van de VU, bestaat uit een evaluatieonderzoek van het hele traject. De inbreng van patiënten bij het verbeteren van de screening en interventie is van belang om te zorgen dat het zorgaanbod goed aansluit op de zorgvraag. Een doel is om in kaart te brengen hoe patiënten de screening en interventie ervaren binnen hun zorgtraject en welke (positieve en negatieve) gevolgen dit voor hen heeft.

Wat vooraf ging
In opdracht van Hart voor Mensen heeft de afdeling gezondheidspsychologie van UMCG in de periode 2008-2010 een onderzoeksproject uitgevoerd, waarbij een methode voor screening op depressieve klachten is ontwikkeld. Deze screening is in een pilot geïmplementeerd in vijf voorbeeldpraktijken.

Momenteel is er nog geen aanbevolen interventie in de zorgpraktijk voor patiënten met subklinische psychosociale klachten na hartrevalidatie en in de chronische fase. In het veld zijn afgelopen jaren verschillende initiatieven genomen om interventies op psychosociaal gebied te ontwikkelen. Eén van deze interventies is een zelfmanagementtraining voor hartpatiënten van de Universiteit Leiden, die na de hartrevalidatie of in de chronische fase kan worden gegeven. De zelfregulatiemethode die als uitgangspunt wordt gebruikt voor deze interventie sluit aan bij de visie van Hart voor Mensen, omdat binnen deze benadering persoonlijke doelen van patiënten als uitgangspunt genomen worden. Deze interventie is zowel gericht op het verbeteren van het psychosociaal welbevinden als op leefstijlverbetering. De effectiviteit van deze interventie is een vierjarig promotieonderzoek positief geëvalueerd. 

In aanvulling op het perspectief van zorgverleners heeft in samenwerking met de afdeling Metamedica van het VUmc een kwalitatief onderzoek plaatsgevonden. Dit onderzoek heeft de ervaringen, beleving en behoeften van mensen met hart- en vaatziekten en hun naasten ten aanzien van psychosociale (na)zorg in kaart gebracht. In deze inventarisatie zijn concrete aanbevelingen naar voren gekomen ter verbetering van de psychosociale (na)zorg bij hart- en vaatziekten vanuit het perspectief van patiënten (en hun naasten).

Daarnaast is recent de richtlijn hartrevalidatie aangevuld met richtlijnen voor de psychosociale en arbeidsgerelateerde hartrevalidatie, waaronder aanbod van screening en interventies voor psychosociale subklinische en klinische problematiek (angst, depressie, stress, sociaal functioneren, arbeidsreïntegratie). Deze richtlijn wordt binnenkort definitief vastgesteld, waardoor psychosociale screening en interventies in zowel de herstel- als chronische fase binnen de hartrevalidatie worden geborgd.

Verbetering van zorg 
Op basis van de ervaringen met 'Hart voor uw Hart' bij MC Zuiderzee kan de zorg aan hart- en vaatpatiënten in Nederland verbeterd worden. Uiteindelijk zou het project 'Hart voor uw Hart' ook landelijk uitgerold kunnen worden.